دکتر سید مرتضی ادیانی در گفت‌وگو با نشریه" آسا"از راهکارهای کاهش هزینه‌های حوزه درمان سخن گفت و تأکید کرد: باید شیوه جذب منابع در حوزه سلامت اصلاح گردد.

دکتر سید مرتضی ادیانی در گفت‌وگو با نشریه" آسا"از راهکارهای کاهش هزینه‌های حوزه درمان سخن گفت و تأکید کرد: باید شیوه جذب منابع در حوزه سلامت اصلاح گردد.

آقای دکتر یکی از موضوعاتی که اخیرا در مورد بیمه‌های تکمیلی درمان مطرح می‌شود، بحث نظارت بر آن‌ها است، اکنون چه نهادی بر بیمه‌ها نظارت می‌کند و آیا آنگونه که لازم است بر عملکرد بیمه‌های تکمیلی درمان نظارت صورت می‌گیرد؟

به نظر من سیستم بیمه‌ درمان کشور باید ساماندهی شود. ساختار بیمه درمان اعم از پایه و تکمیلی نیاز به بازنگری دارد، این بخش نیاز به ساختاری مستقل نظیر بیمه مرکزی دارد تا همانگونه که بیمه‌های تجاری ساماندهی شده‌اند بیمه‌های سلامت کشور نیز ساماندهی شوند. الان بیمه‌ مرکزی فقط وظیفه نظارت بر بیمه‌های تجاری را دارد، نظارت در بیمه تکمیلی بر اساس مقررات و قوانین موجود باید توسط سازمان بیمه سلامت ایران صورت گیرد ولی معمولا اینطور نیست، از سال 1373 تمام بخشنامه‌ها و مصوبات حاکم بر همه بیمه‌های درمان (پایه و تکمیلی) تابع قوانین شورای عالی بیمه بود ولی عملا تاکنون نظارتی بر بیمه‌های تکمیلی درمان توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام نگرفته است و هر بیمه با هر سبک و سیاقی که بخواهد چه در قراردادهای بیمه‌گزاری و یا مراکز تشخیص درمانی، قرارداد می‌بندند.

 

به نـظـر شـمـا بیمه‌ها باید زیر مجموعه وزارت بهداشت باشند یا وزارت رفاه؟

در برخی از کشورها بیمه زیر مجموعه وزارت بـهـداشت، درمـان و آموزش پزشکی است و دلیل علت نگرانی‌ و مخالفت‌ بعضی‌ها با اینکه در کشور ما بیمه‌ها زیر نظر وزارت بهداشت فعالیت کنند این است که وزارت بهداشت تنها وظیفه تولیت را ندارد بلکه وظیفه ارائه خدمت و حتی آموزش را به عهده دارد بنابراین یک نهاد هم ارائه کننده خدمات سلامت  است و هم نقش تولیت و نظارت را دارد. در حال حاضر بیش از 75 درصد خدمات بستری و حدود 25 درصد خدمات سرپایی توسط مراکز وابسته به وزارت بهداشت فعالیت می‌کنند.

بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه تمام بیمه‌ها باید در بیمه خدمات درمانی ادغام می‌شدند و بیمه سلامت را تشکیل می‌دادند بنابراین هدف قانگذار در اینجا تجمیع منابع بیمه‌ها بوده اما اتفاقی که در عمل افتاد تنها یک اتفاق شکلی و ظاهری بود.

 

نظر شما در مورد منع فعالیت پزشکان دولتی در بخش خصوصی چیست؟ آیا این طرح می‌تواند با موفقیت مواجه شود؟

طرح در کل خوب است اما زمینه اجرای آن در کشور ما فراهم نیست، تعدادی از پزشکان عمومی که در بیمارستان دولتی کار می‌کنند درآمد بسیار ناچیز دارند و اگر مانع فعالیت آن‌ها در بخش خصوصی شوند آن‌ها در تامین مخارج زندگی‌شان به مشکل می‌خورند.

 

چگونه می‌توان هزینه‌های حوزه سلامت را کاهش داد؟

برای کاهش هزینه‌های حوزه سلامت باید یک نگاه جامع به بخش‌های مختلف این حوزه و تغییر فرهنگ هم در سطح مردم و هم در خود جامعه پزشکی داشت. یکی از راه‌هایی که قطعا بسیار تاثیرگذار است راهنمای بالینی است. یکی از راه‌های دیگر مدیریت صحیح و کاهش هزینه‌ها در حوزه سلامت مدیریت جامع برهزینه‌ها است، بر اساس آنچه در اکثر گزارش‌ها اعلام می‌شود؛ 20 تا40 درصد هزینه‌ها در حوزه سلامت هدر می‌شود و این یعنی منابع در جاهایی هزینه می‌شود که نیاز نیست. مثلا پذیرش غیر ضروری در بـیمارستـان‌هـا یکی از کارهایی است کـه بودجـه حـوزه سلامـت را هدر می‌دهد، گاهی بیمار واقعا نیاز به پذیرش ندارد و می‌توان با یک رسیدگی سرپایی بیمار را مدوا کرد.

 مسئله دیگر هتلینگ زیاد است، گاهی بیمار را بیشتر از زمانی که لازم است در بیمارستان نگه می‌دارند یعنی بیمار 2 روز نیار به بستری دارد اما 5 روز او را نگه می دارند. مورد دیگر استفاده از داروهای گران قیمت با اثر بخشی مشابه با داروهای ارزان قیمت، است. از موارد دیگری که موجب هدر رفتن منابع حوزه سلامت می‌شود می‌توان به موضوع ایجاد تقاضای القایی به دریافت خدمات درمانی در بیمار، اشاره کرد. بیمار اصلا نیاز به خدمات درمانی ندارد ولی برای او انواع دارو یا آزمایش تجویز می‌شود.

توجه به موضوع پیشگیری از مهمترین موارد است که می‌تواند جلوی هزینه‌ کردن بی‌رویه و غیرضروری منابع در بخش بهداشت و سلامت را بگیرد، نباید منتظر بمانیم تا مردم بیمار شود و بعد به فکر درمان آن‌ها باشیم باید به فکر تمهیداتی برای آموزش و پیشگیری از بروز بیماری‌ها باشیم، اگر الان دیگر همچون گذشته نگران شیوع بیماری‌های عفونی نیستیم به دلیل توجه خوب وزارت بهداشت به مسئله آموزش و پیشگیری از این نوع بیماری است، اکنون نیز باید به فکر آموزش راه‌های پیشگیری ابتلاء به بیماری‌هایی همچون قلب و عروق و دیابت باشیم. کارکرد نظام سلامت در این بخش‌ها باید بالا برود، باید به فکر بهبود عملکرد اتاق های بهداشت در مدارس بود، پیشگیری و مقابله با بسیاری از بیماری‌ها می‌تواند در مدارس آموزش داده شود.

باید کنترل بیشتری بر ارائه خدمات پارکلینیک داشته باشیم، بسیاری از خدمات پارکلینیکی که تجویز می‌شود ضروری نیست مثلا فرد بخاطر یک سردرد به بیمارستان می‌رود و در حالی که با چند داروی مسکن می‌توان سردرد او را رفع کرد بدون اینکه معاینات بالینی صورت گیرد برای بیمار "اسکن" یا "ام‌آر‌آی" تجویز می کنند.

آموزش‌ علمی و عملی پزشکان نیز باید بیشتر شود، باید به فکر اصلاح فرهنگ عمومی مردم استفاده از دارو و خدمات دیگر در حوزه‌های بهداشت و درمان باشیم.

و البته موارد دیگری از جمله ماشین خوب، جاده استاندارد، هوای پاک و... نیز در سلامت مردم نقش زیادی دارد و توجه این‌ها کمک می‌کنند مردم کمتر به خدمات درمانی نیازمند باشند، همه این موارد به هم مرتبط است و اصلاح آن یک عزم جدی می‌خواهد.

موضوع مهم دیگر اصلاح شیوه جذب منابع بیمه‌ها است، جذب منابع بیمه‌ها باید به شیوه اخد مالیات صورت گیرد تا همه به یک میزان و عادلانه حق بیمه خود را پرداخت کند. اگر قرار است همه به یک میزان در تامین مـنـابـع سلامت نقـش داشته باشنـد هـمـه به یک درصد باید حق بیمه پرداخت کنند. پرداخت حق بیمه باید متناسب با درآمـد شـخـص باید یعنـی اگـر حـق بیمه بر مبنای یک درصد ثابت پرداخت شود قاعدتا حق بیمه کسی که 2 میلیون تومان حقوق دارد و با حق بیمه فردی که 2 میلیارد تومان درآمد دارد متفاوت خواهد بود. بهترین نوع حق بیمه، بیمه‌ای است که مبتنی بر مالیات باشد.

در بیمه سلامت اصل بر این است که از دارها گرفته شود و برای ندارها خرج شود اما الان از ندارها گرفته و برای دارها هزینه می‌شود، کسانی که حقشان از مال و ثروت بیشتر است باید مالیات بیشتری پرداخت کنند. شیوه‌ای که اکنون برای پرداخت حق بیمه درمان افراد لحاظ می‌شود منصفانه نیست، الان 7درصد از حقوق تا دو برابر حداق حقوقی که الان برای بیمه پرداخت می‌شود برای افرادی که درآمد بالا دارند  واقعی نیست،

مسئله دیگری که نباید از آن غافل بمانیم بالا بردن کیفیت درمان است، نظارت بر کیفیت درمان نیز در کاهش هزینه‌های حوزه سلامت موثر است، اگر یک عمل قلب به درستی انجام شود و بیمار مجبور به تکرارعمل نشود بخش مهمی از منابع حوزه سلامت را می‌توان ذخیره کرد.وقتی کیفیت درمان پایین باشد دوباره کاری صورت می‌گیرد، همه هزینه‌های بستری، اتاق عمل، بیهوشی، دارو و... دوبار پرداخت می شود، اگر عملی بد انجام شود دیگر بیمه نباید برای بار دوم هزینه‌ها را بپردازد خود آن درمانگر باید هزینه‌ها را متقبل شود.

 

آیا پزشک قبول می‌کند که عمل را بد انجام داده است؟

خیر قبول نمی‌کند، بیمه باید این حق را داشته باشد که به برخی اعمال نظارت داشته باشد، الان تنها در صورتی که بیمار از پزشک شکایت کند مسئله مورد بررسی قرار می‌گیرد اما در بسیاری از کشورها بیمه‌ها حق نظارت دارند.

 

آینده آتیه سازان حافظ را چگونه می‌بینید؟

اگر قرار باشد آتیه‌سازان‌حافظ همچنان با سازوکارهای دولتی به کارش ادامه دهد قطعا نمی‌تواند موفق عمل کند و به مرز تعطیلی می‌رسد، همه رقبای ما هم چند محصولی‌اند و هم به صورت خصوصی کار می‌کنند و شرکت توانایی رقابت با آنها را ندارد، در بسیاری از رقابت‌ها ما از عهده شروط مناقصه‌ بر نمی‌آییم، گاهی شروط مناقصه طوری است که ما حتی توان شرکت در مناقصه را نداریم چه برسد به برنده شدن درآن.





پربازدید های این هفته